Lawaai op de werkplek en Arbo geluidsnormen
Dagelijks heeft zo’n 10% van de Nederlandse werknemers te maken met lawaai op de werkplek en schadelijk geluid op de werkvloer. Hierdoor staan lawaaidoofheid en oorsuizen al jaren in de top 3 meest gemelde beroepsziekten. De gevolgen van deze aandoeningen zijn zowel fysiek als mentaal erg vervelend. De Arbo geluidsnormen zijn regels rondom lawaai op de werkvloer, maar wat houden ze precies in?
Wanneer is lawaai schadelijk en wanneer loop je risico?
Hoe kan het dat lawaai zo schadelijk is? Dat zit zo. Wanneer je langere tijd te maken hebt met lawaai, gaan de zintuigcellen in het binnenoor dood. Hierdoor ontstaan gehoorproblemen. Wanneer het geluid 80 decibel of hoger is, loop je risico op gehoorschade. Hieronder geven we je een overzicht van wat de verschillende decibels inhouden.
- 60 dB: normaal gespreksniveau.
- 80 dB: aan de kant van de snelweg.
- 100 dB: elektrische handboor, compressor, lassen.
- 120 dB: luchtgereedschap, luchtblazen, schiethamer, motorkettingzaag, slijper
- 130 dB: zaag met diamantblad.
Niet alleen de hoogte van het geluidsniveau speelt een rol, maar ook de duur van de blootstelling. Gehoorschade kan ontstaan door korte, extreem harde geluiden, maar ook door langdurige blootstelling aan lawaai. Hoe langer werknemers aan geluid worden blootgesteld, hoe groter het risico op blijvende gehoorschade.
Schadelijk lawaai is bovendien niet altijd direct pijnlijk, waardoor schade vaak ongemerkt ontstaat.
De mogelijke gevolgen van te veel lawaai op de werkplek
Je kunt gehoorschade herkennen aan verschillende symptomen, denk aan harder praten, geluid van de televisie en radio harder zetten, geen hoge tonen of zachte geluiden horen, aanhoudende pieptonen in het oor en moeite met een rumoerige omgeving. Naast gehoorschade kan te veel lawaai ook leiden tot stress, concentratieproblemen en vermoeidheid. Ook loop je een groter risico op een ongeval, omdat je waarschuwingssignalen niet goed kunt horen. Daarnaast kan er ook sprake zijn van bijvoorbeeld tinnitus (piep in het oor of oorsuizen).
Gehoorschade door lawaai ontstaat vaak geleidelijk. Veel werknemers merken pas laat dat hun gehoor achteruitgaat, terwijl de schade dan al blijvend is. Daarom is het belangrijk om preventieve maatregelen te nemen, ook wanneer klachten nog niet duidelijk aanwezig zijn.
Belangrijk om te weten: gehoorschade is onomkeerbaar.
Lawaaidoofheid en oorsuizen
Twee veelvoorkomende gevolgen van te hard lawaai op de werkplek zijn lawaaidoofheid en oorsuizen. Bij lawaaidoofheid gaat het gehoor langzaam achteruit. Hierdoor heb je moeite met het volgen van gesprekken. Daarnaast kan het zijn dat je langzamer reageert op geluiden in de omgeving. Helaas is lawaaidoofheid niet te herstellen: er is te veel schade aan de trilharen in het oor. Ook met een gehoorapparaat kun je nooit meer zo goed horen als voorheen.
Bij tinnitus (oorsuizen) hoor je geluiden die er niet zijn: suizen, brommen, fluittonen of geruis. Dit kan ontstaan door lawaaidoofheid, maar het kan ook ontstaan door bijvoorbeeld een plotseling extreem hard geluid. Je trommelvlies of binnenoor raakt dan in één keer beschadigd.
Dit zegt de Arbowetgeving over lawaai op het werk
Om werknemers te beschermen tegen gehoorschade zijn er wettelijke regels opgesteld voor lawaai op de werkplek. Deze regels geven aan wanneer maatregelen verplicht zijn en welke verantwoordelijkheden werkgevers en werknemers hebben.
In de wet staat het volgende over lawaai op de werkplek:
- Werkgevers zijn verplicht gratis gehoorbescherming te verstrekken aan werknemers bij een geluidsniveau vanaf 80 dB per dag.
- Werknemers zijn verplicht gehoorbescherming te dragen bij een lawaai van boven de 85 dB. Plekken waar het geluidsniveau boven de 85 dB is, moeten duidelijk herkenbaar zijn.
- De dagelijkse blootstelling mag niet hoger zijn dan 87 dB, inclusief de dempende werking van een individuele gehoorbeschermer.
- Werkgevers moeten werknemers die te maken hebben met lawaai op de werkplek gehoortesten aanbieden.
- Werkgevers moeten werknemers voorlichten over de gevaren van lawaai. Ook moet de werkgever vertellen welke maatregelen hij/zij hiervoor neemt.
Maatregelen om te voldoen aan geluidsnormen
Werkgevers zijn verplicht maatregelen te nemen om gehoorschade op de werkplek te voorkomen. Bij het kiezen van de maatregelen is de arbeidshygiëne strategie leidend. De volgorde van maatregelen die werkgevers verplicht zijn te volgen is:
- Niveau 1: bronmaatregel
- Niveau 2: beperken van geluidsoverdracht
- Niveau 3: scheiding van mens en bron
- Niveau 4: Gehoorbeschermingsmiddelen.
Op deze pagina lees je meer over de maatregelen die werkgevers moeten nemen tegen schadelijk geluid.
Het combineren van verschillende maatregelen levert het beste resultaat op. Door technische oplossingen, organisatorische aanpassingen en het juiste gebruik van gehoorbescherming te combineren, beperk je de risico’s van lawaai op de werkplek zo veel mogelijk.
Bekijk hier hoe je gehoorschade voorkomtRI&E en te hard geluid
Lawaai vormt dus een risico voor de gezondheid en veiligheid van werknemers. Het is daarom belangrijk dat lawaai op de werkvloer wordt opgenomen in de RI&E. Beoordeel hoe heftig de gevolgen kunnen zijn van lawaai op de werkvloer en neem vervolgens gepaste maatregelen zodat werknemers niet te maken krijgen met gehoorschade.
Door lawaai structureel te beoordelen en vast te leggen in de RI&E, krijg je beter inzicht in de blootstelling per werkplek en kun je gerichte maatregelen nemen om risico’s te beperken.
Leer meer over Arbo geluidsnormen in de Veiligheidsapp!
Wil je meer weten over de Arbo geluidsnormen? Dat kan! In onze gratis ArboTechniek Veiligheidsapp staat alle informatie over Arbo geluidsnormen gebundeld. Zo ben je altijd op de hoogte van de laatste regels bij het werken met schadelijk geluid. Zo wordt de werkomgeving nog veiliger en gezonder!
Bekijk het in onze app!