Incidenteel werk op kleine daken: welke praktische oplossingen zijn er om valgevaar te voorkomen?

Welke praktische oplossingen zijn er om valgevaar tegen te gaan als je op een klein dak, carport of uitbouw werkzaamheden moet verrichten, bijvoorbeeld voor het onderhoud aan airco’s, warmtepompen en andere installaties?

Het Arbeidsomstandighedenbesluit schrijft voor dat valgevaar moet worden voorkomen, bijvoorbeeld door het toepassen van een veilige werkvloer, steiger, bordes of leuningen. Voor de installatiesector is hierover het nodige uitgewerkt in de Arbocatalogus Veilig Werken op Hoogte. In deze arbocatalogus is vastgelegd dat bij werkzaamheden op hoogte maatregelen worden gekozen volgens de arbeidshygiënische strategie. Dat betekent dat eerst wordt gekeken naar bronmaatregelen (bijvoorbeeld het plaatsen van installaties op een locatie waar onderhoud veilig kan worden uitgevoerd) en vervolgens naar collectieve voorzieningen (zoals bv dakrandbeveiliging in combinatie met de inzet van een rolsteiger).

Persoonlijke valbeveiliging, zoals een harnasgordel met ankerpunt, komt in beeld wanneer andere maatregelen redelijkerwijs niet mogelijk zijn. Deze moet daarbij een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden tegen het valrisico.

In de praktijk zien we vaak:

– Collectieve voorzieningen, zoals dakrandbeveiliging;

– Werken vanaf een stabiele werkplek, zoals een werkplatform, (rol)steiger of hoogwerker;

– of, wanneer andere maatregelen niet mogelijk zijn, het toepassen van persoonlijke valbeveiliging, bijvoorbeeld met een harnasgordel en een geschikt ankerpunt.

Wanneer persoonlijke valbeveiliging?
In de praktijk wordt ‘Individuele valbescherming’ zoals bv de persoonlijke valbeveiliging met name toegepast bij incidentele en kortdurende werkzaamheden (die hooguit enkele keren per jaar worden verricht, en die per keer niet langer duren dan ongeveer één dag met maximaal twee personen), bijvoorbeeld bij onderhoud aan installaties of kleinschalige reparaties, wanneer andere maatregelen niet goed toepasbaar zijn.

Waar op letten bij persoonlijke valbeveiliging?
Wanneer gekozen wordt voor een ankerpunt of ander valbeveiligingssysteem, is het belangrijk om rekening te houden met onder andere:

– Juiste positionering (bijvoorbeeld gebiedsbegrenzing);

– Obstakels en hoeken op het dak;

– Correcte montage, gebruik en periodieke inspectie conform de geldende normen.

Bij daken met zonnepanelen kan het gebruik van lijnen extra aandacht vragen, bijvoorbeeld vanwege beperkte bewegingsvrijheid en het risico op blijven haken.

Beoordeel dus vooraf of het laten borgen van monteurs aan een ankerpunt naast de installatie past binnen deze afwegingen.