Ongewenst gedrag op de werkvloer

De gevolgen van ongewenst gedrag op de werkvloer

De impact van ongewenst gedrag is groot. Werknemers kunnen te maken krijgen met stress, ongelukkig zijn op het werk, ziekmeldingen of zelfs vertrek uit het vak. Werkgevers en opdrachtgevers zien de gevolgen terug in hoger verloop, verzuim en een onveilig imago. Ongewenst gedrag jaagt goede medewerkers weg.

De Arbowet over ongewenst gedrag op de werkvloer

De Arbowet verplicht werkgevers te zorgen voor een veilige werksfeer. In de Arbowet staat het volgende: “De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is, beperking van psychosociale arbeidsbelasting.” Dit beleid omvat het implementeren van duidelijke procedures voor het melden van incidenten en het nemen van maatregelen tegen overtreders. Vormen van ongewenste omgangsvormen op het werk zijn:

• Pesten
• Discriminatie
• Seksuele intimidatie

Pesten als ongewenst gedrag

Bij een gezellige werkomgeving hoort zo nu en dan een grapje over en weer. Dit is allemaal leuk, totdat het gedrag verandert in herhalend ongewenst negatief gedrag. We spreken dan van van pesten. Vormen van pesten zijn niet alleen vervelende, kleinerende opmerkingen, het continu uiten van kritiek op één persoon en het fysiek aanvallen, maar ook het buitensluiten, negeren of iemand isoleren wordt bestempeld als pesten. Het is belangrijk dat zowel leidinggevenden als collega’s dit gedrag herkennen en durven in te grijpen.

Discriminatie

Discriminatie is het niet bieden van gelijke kansen aan iemand op basis van nationaliteit, geslacht, leeftijd, handicap, godsdienst, levensovertuiging, leeftijd of seksuele voorkeur. De Arbowet verbiedt het maken van onderscheid op basis van bovenstaande eigenschappen. Vormen van discriminatie zijn ongelijke behandelingen in beloningen, toegang tot trainingen en promoties. Daarnaast kan discriminatie worden geuit in pesten.

Seksuele intimidatie

Seksuele intimidatie is ongewenst gedrag op het werk waarbij elke vorm van seksuele toenadering, opmerkingen of fysieke aanrakingen in de werkomgeving als ongewenst wordt ervaren door een werknemer. Seksuele intimidatie kan verbaal en non-verbaal zijn en is ter strengste verboden. Het is belangrijk dat organisaties duidelijke richtlijnen opstellen over wat als ongepast gedrag wordt beschouwd en wat werknemers moeten doen wanneer ze te maken krijgen met seksuele intimidatie.

Ongewenst gedrag op de werkvloer: Intimidatie

Het laatste in het rijtje van ongewenst gedrag op de werkvloer is intimidatie. Hierbij wordt een werknemer angst aangejaagd of onder druk gezet door psychisch of fysiek geweld. Dit kan bijvoorbeeld het dreigen met een ontslag zijn.

Om ongewenst gedrag op de werkvloer tegen te gaan, is het belangrijk dat er beleid wordt opgesteld. Het beleid bevat maatregelen om ongewenst gedrag tegen te gaan en bevat een gedragscode. Een gedragscode is een duidelijk kader van wat voor gedrag er van werknemers verwacht wordt. Daarnaast is het belangrijk dat er een vertrouwenspersoon wordt aangesteld.

Het is van groot belang dat dit beleid gecommuniceerd wordt naar alle medewerkers binnen een organisatie.

Ongewenst gedrag op de werkvloer herkennen

Het tijdig herkennen van ongewenst gedrag vraagt om een open cultuur en alertheid op signalen. Let op veranderingen in gedrag: medewerkers die zich terugtrekken, hoge uitval door ziekte, verstoorde teamsamenwerking of klachten over een medewerker. Ook anonieme meldingen of opvallend verloop kunnen wijzen op een onveilige situatie. Door regelmatig vertrouwelijke gesprekken te voeren, kom je sneller achter signalen die anders onzichtbaar blijven.

Preventie: training, vertrouwenspersoon en gezonde cultuur

Preventie werkt het beste als het een structureel onderdeel is van de bedrijfscultuur. Geef trainingen aan leidinggevenden en medewerkers over het herkennen én bespreekbaar maken van ongewenst gedrag. Stel een interne of externe vertrouwenspersoon aan, zodat medewerkers altijd een laagdrempelig aanspreekpunt hebben. Besteed regelmatig aandacht aan het onderwerp, bijvoorbeeld door het aan te kaarten in het werkoverleg of de nieuwsbrief. Zo ontstaat een cultuur waarin iedereen verantwoordelijk is voor een veilig werkklimaat.

Hoe omgaan met ongewenst gedrag op de werkvloer

Sterk leiderschap en duidelijke communicatiekanalen zijn van belang om goed om te gaan met ongewenst gedrag op de werkvloer. Leiderschap zorgt ervoor dat iedereen zich houdt aan de opgestelde beleidslijnen en gedragscodes. Daarnaast hebben leiders een voorbeeldfunctie, waarmee ze respect afdwingen. Ook duidelijke communicatiekanalen zijn belangrijk, zodat werknemers ongewenst gedrag eenvoudig kunnen melden. Trainingen kunnen helpen om iedereen bewust te maken hoe hiermee om te gaan.

Melden en aanpakken: zo ga je om met ongewenst gedrag op de werkvloer

Zo ga je om met ongewenst gedrag op de werkvloer:

Stappenplan voor medewerkers

Word je geconfronteerd met ongewenst gedrag, dan hoef je dat niet te accepteren. Maak het bespreekbaar: spreek degene direct aan als dat veilig voelt, of klop aan bij een collega, leidinggevende of vertrouwenspersoon. Leg concreet vast wat er gebeurt, wanneer en wie erbij betrokken is.

Stappenplan voor leidinggevenden

Als leidinggevende kun je actief signaleren: houd oren en ogen open, faciliteer teamgesprekken en vraag regelmatig na hoe het echt gaat in het team. Werk volgens het meldprotocol (vaak te vinden in je arbocatalogus of bedrijfsbeleid) en betrek altijd de vertrouwenspersoon bij ernstige zaken.

Handreiking gedragscode

Ongewenst gedrag op het werk kan voorkomen worden door bedrijven wanneer zij een goed beleid opstellen en handhaven. Een onderdeel van dit beleid kan een gedragscode zijn. Dit is een duidelijk kader wat voor gedrag er van een werknemer wordt verwacht. Een gedragscode creëert hierdoor een professionele en respectvolle werkomgeving. Ieder bedrijf dient een gedragscode op te stellen. Deze aspecten moet een gedragscode omvatten om nuttig en effectief te zijn:

• Duidelijk voor alle werknemers;
• Toegankelijk en inclusief voor iedereen;
• Specifieke voorbeelden;
• Gevolgen bij het overtreden van een gedragscode;
• Bijgewerkt en actueel.

Waarom elke organisatie een gedragscode moet opstellen

Een gedragscode is zoals hierboven vermeld een duidelijk kader wat voor gedrag er van een werknemer wordt verwacht en heeft veel voordelen. Hieronder staan de voordelen opgesomd:

• Verbetering van de bedrijfscultuur door vermindering van ongewenste omgangsvormen werk.
• Gedragscode voorkomt misverstanden door de specifieke richtlijnen.
• Een gedragscode beschermt tegen juridische problemen, aangezien een bedrijf kan aantonen dat het actief beleid voert tegen ongewenste omgangsvormen op de werkvloer.

Meer weten over ongewenst gedrag op het werk? Bekijk onze Arbocatalogus

Wil je graag meer weten over hoe je ongewenste omgangsvormen op de werkvloer kunt herkennen en wat je hier tegen kan doen? Bekijk dan onze hulpmiddelen! Hier vind je alles wat jou en je collega’s kan helpen met het omgaan met werkdruk, werkstress en ongewenst gedrag op de werkvloer.

Bekijk de hulpmiddelen hier