Repeterende bewegingen: risico’s, preventie en oplossingen

Wat zijn repeterende bewegingen?

Repeterende bewegingen zijn bewegingen die constant hetzelfde zijn. Het zijn korte bewegingen die zich vaker dan twee keer per minuut op ongeveer dezelfde manier herhalen. Voorbeelden hiervan zijn het monteren van onderdelen, lassen, schroeven of het bedien van machines waarbij telkens dezelfde beweging wordt gemaakt.

De risico’s van repeterende bewegingen

Wanneer de repeterende handelingen langdurig zijn, kunnen ze leiden tot gezondheidsklachten. Denk aan klachten aan de arm, nek of schouders (KANS) of aan de romp. Dit kan veroorzaakt worden door onvoldoende doorbloeding. KANS kan ontstaan door een verkrampte houding, versterkt door mentale problemen zoals stress.

Extra risico van repeterende bewegingen

Wanneer repeterende bewegingen gepaard gaan met een van onderstaande dingen kunnen ze zorgen voor extra risico’s:

• Extra krachtuitoefening (vastpakken of bewegen van zware objecten)
• Werken in belastende werkhoudingen of bewegingen; schokken en trillingen (bijvoorbeeld boren)
• Een gebrek aan rustmomenten of afwisseling met andere vormen van belasting
• Langdurig werken met koude of natte materialen
• Hoge psychosociale arbeidsbelasting zoals hoge werkdruk en stress, lage sociale steun en weinig autonomie.

Wat zegt de wet over repeterende bewegingen?

De Arbowet verplicht werkgevers om repeterende bewegingen en de bijbehorende risico’s te inventariseren en te beperken. Dit moet terugkomen in elke RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie). Er zijn praktische richtlijnen over veilige grenzen voor herhalingen en werkduur, opgesteld door onder meer TNO en brancheorganisaties. In sectoren zoals de installatie- en isolatietechniek zijn daarnaast aanvullende adviezen en hulpmiddelen beschikbaar. Regelmatige beoordeling van werkplekken is niet alleen wettelijk verplicht, maar ook cruciaal voor duurzame inzetbaarheid.

Repeterende bewegingen en RI&E

Repeterende bewegingen kunnen dus een gevaar zijn voor de gezondheid van werknemers. Het kan zorgen voor zowel fysieke als mentale klachten. Het is dus van belang om repeterende bewegingen op te nemen in een RI&E. Hiermee maak je de risico’s van repeterende bewegingen zichtbaar en kunnen maatregelen getroffen worden om risico’s te beperken.

Maatregelen nemen tegen repeterende bewegingen

Werkgevers kunnen verschillende maatregelen nemen om repeterende bewegingen zo veel mogelijk tegen te gaan. Denk bijvoorbeeld aan het inrichten van een ergonomische werkplek, het invoeren van regelmatige pauzes, een rotatie van taken en het gebruiken van ondersteunende technologie.