Schadelijk geluidsniveau: bescherm je werknemers effectief

Wat is een schadelijk geluidsniveau precies?

Een schadelijk geluidsniveau ontstaat wanneer geluid zo hard wordt dat het blijvende gehoorschade kan veroorzaken. In de praktijk spreken we van schadelijk geluid vanaf 80 decibel (dB(A)) gedurende een werkdag van 8 uur. Dit komt overeen met het geluidsniveau van druk stadsverkeer of een lopende stofzuiger.

In de installatiebranche kom je regelmatig geluiden tegen die deze grens overschrijden. Denk aan boormachines (tot 110 dB(A)), slijpschijven (95 dB(A)) of compressoren (90 dB(A)). Het verraderlijke aan gehoorschade is dat deze vaak sluipend ontstaat: je merkt pas na jaren dat je gehoor achteruit is gegaan.

Zelftest: Is je werkplek geluids veilig?

Moet je je stem verheffen om verstaan te worden op normale gespreksafstand (1 meter)? Dan werk je waarschijnlijk boven de 80 dB(A) en is actie nodig.

Nederlandse wettelijke normen: wat zegt de Arbowet over geluid?

De Nederlandse Arbowet stelt duidelijke grenswaarden voor geluidsniveaus op de werkplek. Deze normen zijn niet vrijblijvend, als werkgever ben je verplicht om maatregelen te nemen zodra bepaalde actiewaarden worden overschreden.

De belangrijkste grenswaarden die je moet kennen:

• 80 dB(A): vanaf dit niveau moet de werkgever gehoorbescherming aanbieden én werknemers informeren over de risico’s. Ook moet de werkgever een geluids beoordeling uitvoeren en werknemers de gelegenheid bieden tot een gehoortest.
• 85 dB(A): vanaf dit niveau geldt dat werknemers verplicht zijn gehoorbescherming te dragen én moet de werkgever technische/organisatie-maatregelen nemen en een plan van aanpak hebben voor geluidsbeheersing. Daarnaast moeten de werkplekken gemarkeerd worden met pictogrammen.
• 87 dB(A): Grenswaarde: dit is de maximale blootstelling (dag- of weekgemiddelde), inclusief de dempende werking van gehoorbescherming — dit niveau mag niet worden overschreden.
• 140 dB(C): Piekgeluid niveau: voor kortdurende, plotselinge geluiden geldt een absolute grenswaarde in dB(C) (ongeveer 140 dB(C)).

Gezondheidsrisico's: waarom geluid meer schade aanricht dan je denkt

Schadelijk geluidsniveau veroorzaakt niet alleen gehoorschade, de gevolgen zijn veel breder en kunnen je productiviteit en welzijn ernstig beïnvloeden.

• Gehoorverlies: Vaak beginnend bij hoge tonen, waardoor spraak moeilijker te verstaan wordt
• Tinnitus: Voortdurend piepen of zoemen in de oren, vaak permanent
• Hyperacusis: Overgevoeligheid voor normale geluiden

Praktische maatregelen om geluid te verminderen op de werkplek

Gelukkig zijn er een aantal praktische maatregelen die genomen kunnen worden.

Technische maatregelen

• Gebruik geluidsarme machines of dempende opzetstukken
• Plaats geluidsabsorberende panelen in werkplaatsen
• Onderhoud machines goed: slecht onderhoud maakt apparatuur vaak 5–10 dB(A) luider

Organisatorische maatregelen

• Plan lawaai-intensieve klussen op momenten dat er weinig collega’s in de buurt zijn
• Wissel taken af om blootstelling te beperken

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)

• Kies gehoorbescherming met de juiste dempingswaarde
• Combineer oorkappen en otoplastieken in extreem lawaaiige situaties

Voorbeelden van veelvoorkomende geluidsbronnen in de installatiebranche

Onderstaande geluidsbronnen komen vaak voor in de installatiebranche en kunnen bijdragen aan een schadelijk geluidsniveau:

• Pneumatische hamers
• Slijptollen
• Ventilatiesystemen bij montage
• Compressoren en generatoren
• Montage van metaalconstructies
• Werken in kleine ruimtes waar geluid weerkaatst