Veilig omgaan met chemische stoffen in de installatiebranche

Waarom veilig werken met chemische stoffen binnen jouw branche?

In de installatiebranche werk je vaker met chemische stoffen dan je misschien denkt. Denk aan lijmen, PUR-schuim, reinigingsmiddelen, ontvetters, oplosmiddelen en kitten. Ook blootstelling aan kleine hoeveelheden kan op termijn klachten veroorzaken, zoals huidirritatie, problemen met de luchtwegen of schade aan organen.

Werkgevers zijn verplicht om risico’s zo klein mogelijk te maken en werknemers goed te beschermen. Europese regels zoals REACH en de CLP-verordening helpen daarbij, omdat ze zorgen voor duidelijke informatie over gevaarlijke stoffen, zoals etiketten en veiligheidsbladen. Veilig werken vraagt daarom om heldere afspraken, goede uitleg en praktische hulpmiddelen die voor iedereen makkelijk te gebruiken zijn.

Chemische stoffen herkennen

Chemische stoffen zijn niet altijd direct herkenbaar. Daarom is het belangrijk om altijd het etiket te lezen voordat je een middel gebruikt. Op het etiket staan pictogrammen (symbolen), waarschuwingen en instructies. Zo zie je snel of een stof bijvoorbeeld bijtend, brandbaar of schadelijk om in te ademen is. Gebruik nooit middelen zonder label en zet onbekende verpakkingen altijd apart.

Veiligheidsinformatieblad (SDS): wat moet je checken?

Bij chemische producten horen veiligheidsinformatiebladen (SDS). Hierin staat hoe je veilig werkt met het middel, wat de bestanddelen zijn en wat je moet doen bij een incident. Voor de werkvloer zijn vooral deze punten belangrijk: welke PBM nodig zijn, hoe je het middel veilig opslaat, of er ventilatie nodig is en wat de juiste stappen zijn bij contact met huid/ogen of inademen. Zorg dat het SDS altijd beschikbaar is op de werkplek, zodat je snel kunt handelen als er iets misgaat.

1. Breng alle gebruikte stoffen in kaart

Noteer welke middelen je gebruikt of op voorraad hebt. Verzamel daarbij ook de meest recente veiligheidsinformatiebladen (SDS), bijvoorbeeld via de Schadelijke Stoffen Assistent (SSA), waarin deze beschikbaar zijn.

2. Beoordeel de risico’s per werkplek

Kijk per locatie en beoordeel de risico’s per werkplek

3. Neem eerst bronmaatregelen

Vervang gevaarlijke stoffen waar mogelijk. Is vervanging niet haalbaar? Zorg dan voor een andere werkwijze waarbij de blootstelling wordt beperkt, bijvoorbeeld volgens de STOP-strategie.

4. Zorg voor veilige opslag en duidelijke etiketten

Bewaar middelen volgens de voorschriften en voorkom dat stoffen bij elkaar staan die niet samen mogen. Controleer etiketten, gevaarsymbolen en houdbaarheid.

5. Gebruik de juiste PBM

Draag bijvoorbeeld handschoenen, een veiligheidsbril, beschermende kleding en waar nodig ademhalingsbescherming, vooral bij kans op spatten of dampen.

6. Informeer en train je team

Leg uit hoe je veilig werkt, bespreek noodprocedures en neem dit mee in startwerkbesprekingen. Gebruik voorbeelden uit de praktijk.

Persoonlijke beschermingsmiddelen en opslagvoorschriften

Bescherm jezelf tegen gevaarlijke stoffen door de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te gebruiken. Welke PBM je nodig hebt, hangt af van de stof en het werk dat je doet. In de installatiebranche wordt bij werken met chemicaliën vaak PBM en beschermende kleding gebruikt zoals nitril handschoenen, een spatbril, een overall en waar nodig ademhalingsbescherming tegen dampen. Controleer altijd of de PBM goed passen en vervang ze op tijd.

Ook de opslag is belangrijk, deze moet voldoen aan PGS15. Bewaar middelen veilig en zorg dat stoffen die niet samen mogen niet bij elkaar staan. Volg de symbolen en pictogrammen op het etiket en gebruik waar nodig lekbakken en goed afsluitbare kasten. Zorg daarnaast dat de opslagruimte niet te warm wordt en voorkom open vuur in de buurt.

Wat doe je bij morsen, spatten of inademen?

Gaat er iets mis met een chemische stof? Handel dan snel en rustig. Stop het werk, zorg dat anderen uit de buurt blijven en voorkom dat de stof verder verspreidt. Krijgt iemand iets op de huid of in de ogen, spoel direct met veel water en volg de instructies uit het SDS. Bij klachten door dampen (zoals benauwdheid of duizeligheid): ga naar frisse lucht en schakel hulp in als de klachten niet snel weggaan. Meld het incident altijd en leg vast wat er is gebeurd.