Wettelijke grenswaarden gevaarlijke stoffen in de installatiebranche

Veilig werken met gevaarlijke stoffen begint met weten welke wettelijke grenswaarden gelden én hoe je die in de praktijk toepast. Werk je in de installatiesector? Dan is het belangrijk dat je kennis hierover altijd actueel is. Zo zorg je voor een veilige werkomgeving, voldoe je aan de regels en voorkom je problemen voor je organisatie.

Op deze pagina vind je alle informatie over de wettelijke grenswaarde van gevaarlijke stoffen. Wil je meer weten over de wet- en regelgeving rondom gevaarlijke stoffen? Bekijk dan de Arbocatalogus gevaarlijke stoffen.

Definitie en belang: wat zijn wettelijke grenswaarden?

Wettelijke grenswaarden geven aan hoeveel van een gevaarlijke stof maximaal in de lucht op het werk mag zitten. Deze grens is er om te zorgen dat medewerkers niet te veel van een stof inademen.

Je ziet deze grenswaarden terug bij stoffen die in de installatiesector kunnen voorkomen, zoals oplosmiddelen of andere stoffen die vrijkomen bij bepaalde werkzaamheden. Door je aan deze grenswaarden te houden, werk je veiliger en verklein je de kans op gezondheidsklachten.

Waarom grenswaarden zo belangrijk zijn in de sector

Werken met wettelijke grenswaarden is niet alleen verplicht, het beschermt vooral de gezondheid van medewerkers. Als mensen te veel gevaarlijke stoffen inademen, kan dat leiden tot ernstige klachten. Denk aan longproblemen, vergiftiging of op de lange termijn zelfs kanker.

In de installatiesector wordt met veel verschillende materialen gewerkt en zijn de werkzaamheden heel divers. Daardoor is het risico groter dat je gevaren over het hoofd ziet.
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of bedrijven zich aan de regels houden. Als dat niet zo is, kan dat leiden tot boetes of zelfs stillegging van het werk. Maar het belangrijkste is: door goed op de grenswaarden te letten, verklein je de kans op langdurig ziekteverzuim en voorkom je schade voor je bedrijf.

Wettelijk kader: wet- en regelgeving

De wettelijke regels rond grenswaarde voor gevaarlijke stoffen zijn vastgelegd in het Arbobesluit. Werkgevers moeten beoordelen of er veilig wordt gewerkt door de blootstelling te vergelijken met de grenswaarde van een stof: onder de grenswaarde is de situatie meestal voldoende veilig, maar bij (bijna) overschrijding moeten maatregelen worden genomen en bij overschrijding is het werk onveilig en moet de blootstelling omlaag. De beschikbare publieke (wettelijke) grenswaarden zijn opgenomen in de bijlage bij artikel 4.19 van de Arboregeling. Veel grenswaarden zijn gebaseerd op een tijdgewogen gemiddelde over 8 uur (TGG-8u), en voor sommige stoffen gelden extra regels zoals een plafondwaarde (ceiling-waarde) of een kortdurende grenswaarde (TGG-15min).

Voor praktische ondersteuning en controle kun je gebruikmaken van de zelfinspectietools van de Nederlandse Arbeidsinspectie en voor een overzicht van vastgestelde grenswaarde kan je gebruik maken van de Dataank Grenswaarden Stoffen.

Lees meer over de wet- en regelgeving rondom gevaarlijke stoffen in de Arbocatalogus

Categorieën gevaarlijke stoffen in de installatiesector

In de installatiesector kun je tijdens je werk met verschillende gevaarlijke stoffen in aanraking komen. Denk bijvoorbeeld aan stoffen die vrijkomen tijdens lijmen of werken met oplosmiddelen. Sommige stoffen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid, bijvoorbeeld omdat ze op lange termijn ernstige klachten kunnen veroorzaken of invloed kunnen hebben op het lichaam.

Binnen de sector is het belangrijk om extra alert te zijn op stoffen en materialen die je in de praktijk kunt tegenkomen, zoals asbest, formaldehyde, PUR-schuim, voegmiddelen, vezelstoffen en sommige brandvertragers.

Hoe implementeer je grenswaarden in de praktijk?

Veilig werken begint met een duidelijk overzicht van alle stoffen die je gebruikt en welke grenswaarden daarbij horen. Dit kan je vastleggen in een stoffenregister. Daarnaast is het belangrijk om regelmatig metingen te doen om te controleren of de blootstelling onder de grenswaarden blijft. Gebruik hiervoor de juiste meetinstrumenten en laat metingen waar nodig uitvoeren door gecertificeerde partijen, bij voorkeur een arbeidshygiënist.

Praktische stappen:

  • Breng alle gevaarlijke stoffen op de werkplek in kaart
  • Controleer per stof welke wettelijke grenswaarde geldt
  • Voer metingen uit of laat metingen uitvoeren en leg de resultaten vast
  • Neem direct maatregelen bij overschrijding, zoals betere ventilatie of persoonlijke beschermingsmiddelen
Bekijk meer over schadelijke stoffen op de tools per thema pagina

Wat als de grenswaarden overschreden worden?

Als een grenswaarde wordt overschreden betekent dit dat er niet veilig gewerkt wordt. Voor medewerkers kan er direct gevaar ontstaan, bijvoorbeeld door vergiftiging, brandwonden of gezondheidsklachten op de lange termijn. Ook kan de Nederlandse Arbeidsinspectie ingrijpen als er regels worden overtreden.

Volg in dat geval dit stappenplan:

– Stop direct het werk, informeer de leidinggevende en betrokkenen

– Medisch onderzoek moet aangeboden worden aan de betrokken medewerker(s)

– Zet het gebied af en zorg dat niemand onnodig wordt blootgesteld

– Laat metingen uitvoeren door een onafhankelijke specialist

– Leg vast wat er is gebeurd volgens het interne meldprotocol

– Communiceer duidelijk met je team en, als dat nodig is, met de juiste instanties

– Hervat het werk pas als alle maatregelen zijn uitgevoerd en gecontroleerd

Meer weten over wettelijke grenswaarde gevaarlijke stoffen?

Wil je zeker weten dat je binnen de wettelijke grenswaarden werkt? Het Arbobesluit verplicht je als werkgever om in kaart te brengen aan welke gevaarlijke stoffen je medewerkers worden blootgesteld en in welke mate. Ook moet je maatregelen nemen om die blootstelling zoveel mogelijk te voorkomen. De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft deze verplichtingen samengevat in het 4-stappenplan van de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen. Omdat dit in de praktijk best complex kan zijn, is er speciaal voor technische installatiebedrijven een gratis hulpmiddel beschikbaar: de Schadelijke Stoffen Assistent.

Samen zorgen we ervoor dat alle werkplekken binnen de installatiebranche gezond en veilig zijn!

Ga naar de Gevaarlijke Stoffen Assistent

Veelgestelde vragen over grenswaarde gevaarlijke stoffen

Waarom zijn grenswaarden belangrijk?
Wat betekent TGG-8u?
Hoe weet ik of ik onder de grenswaarde zit?

Schrijf je in en ontvang de nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan