Arbowet gevaarlijke stoffen
Werken met gevaarlijke stoffen kan een gevaar zijn voor de veiligheid en gezondheid van werknemers, ook kan het schadelijk zijn voor het milieu. Gevaarlijke stoffen kunnen zitten in verpakte producten (bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen en verf), maar ze kunnen ook ontstaan tijdens het werk (bijvoorbeeld lasrook en hout- en kwartsstof). 1 op de 4 mensen werkt regelmatig met gevaarlijke stoffen. Daarom is er voor het werken met gevaarlijke stoffen strenge wetgeving opgesteld.
Wat zijn de risico’s van gevaarlijke stoffen?
Het risico van een gevaarlijke stof hangt af van het type stof, de hoeveelheid en de duur van de blootstelling. Gezondheidsklachten kunnen direct optreden, maar ook pas na jaren.
Gevaarlijke stoffen brengen drie soorten risico’s met zich mee:
- Veiligheidsrisico’s: brand- en explosiegevaar, of ongevallen bij opslag, transport en mengen.
- Gezondheidsrisico’s: giftig, irriterend, allergie-inducerend, kankerverwekkend of schadelijk voor organen.
- Milieurisico’s: schadelijk voor het milieu, de ozonlaag en waterorganismen, op korte én lange termijn.
Waar komen werknemers gevaarlijke stoffen tegen?
Eigenlijk kunnen gevaarlijke stoffen bijna in alle werksituaties en branches voorkomen. Binnen de installatiebranche kun je denken aan sloopwerkzaamheden, lassen, lijmen en ontvetten.
Wat zegt de Arbowetgeving?
De Arbowet omschrijft verschillende regels rondom gevaarlijke stoffen. De Arbowet zegt het volgende:
- Werkgevers moeten in kaart brengen aan welke gevaarlijke stoffen werknemers worden blootgesteld en in welke mate. Op basis daarvan nemen ze maatregelen om gezondheids- en veiligheidsrisico’s te beperken
- Werkgevers moeten maatregelen nemen zodat werknemers niet in contact komen met gevaarlijke stoffen
- Werkgevers moeten zorgen dat de blootstelling aan gevaarlijke stoffen niet te hoog is. Werkgevers moeten zich aan de grenswaarden houden
- Werkgevers moeten aparte maatregelen nemen voor jongeren, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven
- Werknemers die met gevaarlijke stoffen werken zijn verplicht de instructies van de gebruiksvoorwaarden uit de veiligheidsinformatiebladen (VIB) nauwkeurig te volgen en eventueel aanvullende instructies van de werkgever op te volgen.
Wat moet je als werkgever regelen volgens de Arbowet gevaarlijke stoffen?
Als werkgever in de installatie- en isolatiesector ben je verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving. Dit begint met een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van gevaarlijke stoffen. Je legt blootstellingsrisico’s vast, meet waar nodig concentraties en registreert wie, wanneer en waarmee in aanraking komt.
Daarnaast neem je technische en organisatorische maatregelen om blootstelling te minimaliseren. Ook ben je verplicht werknemers te informeren en te trainen over veilig werken met deze stoffen.
Je verplichte stappen volgens de wetgeving:
- Voer een RI&E uit gericht op gevaarlijke stoffen
- Registreer blootstelling en houd deze actueel bij
- Pas de arbeidshygiënische strategie toe: voorkom, vervang, technisch beheersen, organisatorisch beperken en pas persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) toe als laatste stap
- Voorzie medewerkers van training en duidelijke instructies
Maatregelen om aan de Arbowet gevaarlijke stoffen te voldoen
Wordt er in jouw bedrijf met gevaarlijke stoffen gewerkt? Dan moet de werkgever volgens de wet de arbeidshygiënische strategie (STOP) toepassen: substitutie, technische, organisatorische en persoonlijke maatregelen. Dat betekent dat eerst gekeken moet worden of gevaarlijke stoffen vervangen kunnen worden. Als dat niet mogelijk is, volgen technische maatregelen, zoals afzuiging of afscherming. Werkt dat onvoldoende, dan worden organisatorische maatregelen genomen, bijvoorbeeld minder blootstellingstijd. Pas als laatste stap mag de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen inzetten. Zo wordt blootstelling altijd zo veel mogelijk beperkt.
Hieronder staan de maatregelen op volgorde van prioriteit:
- Bronmaatregelen: Bijvoorbeeld een gevaarlijke stof vervangen door een minder gevaarlijke stof.
- Het vrijkomen van een stof tegengaan of beperken: bijvoorbeeld: werken in een gesloten systeem.
- Individuele organisatorische maatregelen: Bijvoorbeeld: zorgen voor roulatie in het team, waardoor iemand niet de gehele tijd werkt nabij een apparaat met dieselmotoremissie
- Persoonlijke beschermingsmiddelen: Bijvoorbeeld zorgen dat iemand met handschoenen en adembescherming werkt.
Let op: voor CMR-stoffen (stoffen die kankerverwekkend, mutageen of schadelijk voor de voortplanting zijn) gelden aanvullende maatregelen, zoals een registratieplicht van blootgestelde werknemers, strengere substitutieplicht (vervanging van CMR-stoffen indien mogelijk) en extra voorlichting en training voor medewerkers.
Bekijk de Schadelijke Stoffen AssistentPraktisch: zo start je veilig werken met gevaarlijke stoffen
Met de webtools en branchegerichte hulpmiddelen van Arbotechniek krijg je direct overzicht en regie. Via de gratis Schadelijke Stoffen Assistent registreer je eenvoudig alle stoffen in je bedrijf en beoordeel je de actuele risico’s. Samen werken we aan veilige én gezonde werkplekken in heel Nederland.
Wil je meer informatie over Arbowet gevaarlijke stoffen? ArboTechniek helpt!
Wil jij nog meer weten over Arbowet gevaarlijke stoffen? Of heb je vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen je graag met al je vragen en/of onduidelijkheden.
Neem contact met ons op