Lijst gevaarlijke stoffen
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) publiceert tweemaal per jaar het staatcourant met hierin een lijst met gevaarlijke stoffen. Hierbij gaat het om kankerverwekkende stoffen en processen, mutagene stoffen en voor de voortplanting gevaarlijke stoffen.
Waarom een lijst met gevaarlijke stoffen?
Elk jaar overlijden nog steeds mensen door een ziekte die zij oplopen door onveilige omgang met gevaarlijke stoffen op hun werk. Deze gevaarlijke stoffen kunnen in vrijwel alle sectoren voorkomen: de industrie, bouwnijverheid en ziekenhuizen. Door een lijst met gevaarlijke stoffen op te stellen kan bewustwording gecreëerd worden onder werkgevers en werknemers. Daarnaast wordt in de Arboregelgeving op een aantal plaatsen verwezen naar deze stoffen (Arbobesluit artikel 4.2a, 4.11, 4.105). Ook om dit te verduidelijken is een lijst met gevaarlijke stoffen opgesteld.
Door een lijst met gevaarlijke stoffen wordt werken met gevaarlijke stoffen eenvoudiger.
Verschillende lijsten gevaarlijke stoffen
Zoals hierboven werd benoemd, wordt in Staatscourant door het ministerie van SWZ tweemaal per jaar een lijst gepubliceerd van gevaarlijke stoffen. Hierbij gaat het om kankerverwekkende processen, kankerverwekkende stoffen, mutagene stoffen en voor de voortplanting giftige stoffen
Lijst met kankerverwekkende processen
Deze lijst geeft aan welke processen bedoeld worden in artikel 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De lijst bestaat uit stoffen en processen die door de EU en de gezondheidsraad zijn ingedeeld als kankerverwekkend in categorie 1A of 1B. Voorbeelden van processen op deze lijst zijn:
- Procédé met sterk zuur bij de fabricage van isopropylalcohol
- Werkzaamheden waarbij men wordt blootgesteld aan door een werkproces gegenereerd respirabel kristallijn silicastof
- Emissie tijdens kolenvergassing
- Emissies van ijzer- en staalgieten
- Werkzaamheden waarbij sprake is van blootstelling aan uitlaatgassen van dieselmotoren
- Werkzaamheden waarbij men wordt blootgesteld aan stof van hardhout
Lijst met kankerverwekkende stoffen
Deze lijst geeft aan welke stoffen kankerverwekkend zijn. In de lijst zijn alleen anhydraten opgenomen. Voorbeelden van stoffen op deze lijst zijn:
- Silica: respirabel stof, kristallijn
- Asbest: chrysotiel (wit asbest), crocidoliet (blauw asbest) en amosiet (bruin asbest)
- Benzidine dihydrochloride: Gebruik in de productie van kleurstoffen en pigmenten, vooral voor textiel en leer
- Natriumdichromaat: Wordt gebruikt in galvaniseren en metaalbewerking. Ook te vinden in pigmenten, conserveermiddelen voor hout, en in de chemische synthese van verschillende stoffen
- Dimethylcarbamoylchloride: Gebruikt in de chemische industrie als tussenproduct voor de synthese van andere chemicaliën, zoals pesticiden, geneesmiddelen en kleurstoffen
Lijst met mutagene stoffen
Mutagene stoffen zijn stoffen die (langzaam) het DNA ofwel het erfelijk materiaal veranderen. Hierdoor kunnen ze ook kankerverwekkend zijn of andere negatieve gevolgen voor de gezondheid hebben. Deze lijst geeft aan welke stoffen bedoeld worden in artikel 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De lijst bestaat uit stoffen die door de EU en gezondheidsraad zijn ingedeeld als mutageen in categorie 1A of 1B. Voorbeelden van stoffen op deze lijst zijn:
- Propyleenoxide; 1,2-epoxypropaan; methyloxiraan
- Colchicine
- Kaliumchromaat
- Cadmiumcarbonaat
- Benzeen
- 2-nitrotolueen
Lijst met voor de voortplanting giftige stoffen
Deze lijst bevat stoffen die gevaarlijk zijn voor de voortplanting. De lijst geeft aan welke stoffen bedoeld worden in artikel 4.2a, tweede lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De EU en gezondheidsraad hebben deze stoffen ingedeeld als ‘voor de voortplanting giftig’ en/of ‘kan schadelijk zijn via borstvoeding’. Voorbeelden van stoffen op deze lijst zijn:
- Cadmium
- Ethanol
- Acrylamide
- Diisoöctylftalaat
- Mangaan dibromide
- Tributyltin jodide
Veelgestelde vragen over lijst gevaarlijke stoffen
Moet elk bedrijf een eigen lijst met gevaarlijke stoffen hebben?
Ja, werkgevers zijn verplicht een actuele lijst bij te houden van alle gevaarlijke stoffen op de werkplek.
Wie is verantwoordelijk voor de lijst met gevaarlijke stoffen?
De werkgever, meestal ondersteund door de preventiemedewerker of veiligheidskundige.
Hoe vaak moet de lijst met gevaarlijke stoffen worden bijgewerkt?
Minimaal één keer per jaar, of zodra er nieuwe stoffen worden gebruikt.